Cơ cấu, Thành Phần Đại Biểu Quốc Hội Khoá XVI Bảo Đảm Dân Chủ, Đại Diện, Công Bằng

Trong không khí cả nước hướng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031 việc tìm hiểu đầy đủ, đúng đắn các quy định của pháp luật về cơ cấu, thành phần và số lượng đại biểu được bầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là cơ sở pháp lý bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, mà còn thể hiện rõ tinh thần dân chủ, đại diện và công bằng trong tổ chức bộ máy quyền lực nhà nước.

Tại cuộc bầu cử lần này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến tổng số đại biểu Quốc hội khóa XVI được bầu là 500 đại biểu. Theo quy định tại Điều 8 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, căn cứ vào số lượng đại biểu dự kiến được bầu, sau khi thống nhất ý kiến với Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và đại diện các tổ chức chính trị – xã hội, chậm nhất là 105 ngày trước ngày bầu cử, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ dự kiến cơ cấu, thành phần đại biểu Quốc hội; số lượng người của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội, lực lượng vũ trang nhân dân, cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương được giới thiệu ứng cử, nhằm bảo đảm tỷ lệ đại diện hợp lý của các tầng lớp Nhân dân trong Quốc hội.

Trên cơ sở đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết dự kiến số lượng, cơ cấu, thành phần người được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI; đồng thời gửi đến Hội đồng Bầu cử quốc gia, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy ban bầu cử các tỉnh, thành phố và Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh để tổ chức triển khai thực hiện thống nhất, đồng bộ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội là cơ quan có thẩm quyền phân bổ số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi tỉnh, thành phố. Việc phân bổ được xác định trên những căn cứ cụ thể, khoa học và chặt chẽ, trong đó: mỗi tỉnh, thành phố có ít nhất 03 đại biểu cư trú và làm việc tại địa phương; số đại biểu tiếp theo được tính theo quy mô dân số và đặc điểm của từng địa phương, bảo đảm tổng số đại biểu Quốc hội được bầu trên toàn quốc là 500 người. Trên nền tảng đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phân bổ hợp lý đại biểu Quốc hội Trung ương tại các địa phương, góp phần bảo đảm sự kết hợp hài hòa giữa đại diện Trung ương và địa phương trong Quốc hội.

Đặc biệt, việc dự kiến cơ cấu, thành phần đại biểu luôn chú trọng bình đẳng giới và đại diện các dân tộc. Theo quy định, số lượng phụ nữ được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội do Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến trên cơ sở đề nghị của Ban Thường vụ Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, bảo đảm ít nhất 35% tổng số người trong danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội là phụ nữ. Đồng thời, số lượng người dân tộc thiểu số được giới thiệu ứng cử cũng được dự kiến trên cơ sở đề nghị của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, bảo đảm ít nhất 18% tổng số người trong danh sách chính thức là người dân tộc thiểu số.

Đối với bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, pháp luật cũng quy định rõ: danh sách chính thức những người ứng cử phải bảo đảm ít nhất 35% là phụ nữ; số lượng người ứng cử là người dân tộc thiểu số được xác định phù hợp với đặc điểm cơ cấu dân tộc và tình hình thực tế của từng địa phương, qua đó bảo đảm tính đại diện rộng rãi, sát thực tiễn đời sống Nhân dân.

Theo quy định, thành phố Hà Nội được bầu 32 đại biểu Quốc hội, phản ánh vị trí, vai trò và quy mô dân số của Thủ đô trong đời sống chính trị – xã hội của cả nước.

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI là sự kiện chính trị trọng đại, thể hiện sâu sắc quyền làm chủ của Nhân dân. Việc quy định chặt chẽ, khoa học về số lượng, cơ cấu, thành phần đại biểu không chỉ bảo đảm Quốc hội thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, mà còn góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Mỗi cử tri hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm, tìm hiểu kỹ các quy định của pháp luật, sáng suốt lựa chọn những đại biểu đủ đức, đủ tài, xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của Nhân dân, góp phần vào thành công chung của cuộc bầu cử và sự phát triển bền vững của đất nước./.

Cao Hồng