Quy định viết và in Phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân trong việc lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền lợi chính đáng của Nhân dân. Để cuộc bầu cử được tổ chức dân chủ, đúng pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch và thống nhất trên phạm vi cả nước, việc viết và in Phiếu bầu cử phải được thực hiện nghiêm túc theo đúng quy định.

Theo quy định, Phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội và Phiếu bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân từng cấp phải được in riêng từng loại trên một mặt giấy khổ A5 (21cm x 14,8cm), theo chiều dọc của khổ giấy. Mỗi loại phiếu có màu sắc riêng do Ủy ban nhân dân thành phố lựa chọn, bảo đảm không trùng màu với Phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội hoặc Phiếu bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp khác trên cùng địa bàn, nhằm giúp cử tri dễ phân biệt, tránh nhầm lẫn khi bỏ phiếu. Phiếu bầu cử hợp lệ bắt buộc phải có dấu của Tổ bầu cử đóng ở góc phía trên bên trái; đây là yếu tố pháp lý quan trọng để xác định tính hợp lệ của phiếu.

Nội dung ghi trên Phiếu bầu cử phải đầy đủ, rõ ràng và chính xác. Đối với Phiếu bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, phải ghi rõ tên tỉnh hoặc thành phố và khóa của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố đó; đối với Phiếu bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã, phải ghi rõ tên xã, phường, đặc khu và khóa của Hội đồng nhân dân cấp xã. Trên phiếu cũng phải thể hiện số lượng đại biểu được bầu tại đơn vị bầu cử; đối với đại biểu Quốc hội, số lượng này do Hội đồng bầu cử quốc gia ấn định, còn đối với đại biểu Hội đồng nhân dân, số lượng do Ủy ban bầu cử tương ứng quyết định. Danh sách những người ứng cử được ghi theo thứ tự vần chữ cái A, B, C… như trong danh sách chính thức đã công bố; họ và tên mỗi người ghi trên một dòng riêng, phía trước có từ “Ông” hoặc “Bà” phù hợp với giới tính của từng người ứng cử.

Đối với những trường hợp đặc biệt, việc ghi tên người ứng cử cũng được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm chính xác và thống nhất. Nếu người ứng cử có tên khai sinh và tên thường gọi hoặc tên gọi khác, phiếu bầu cử phải ghi tên khai sinh trước; tên thường gọi, tên gọi khác hoặc pháp danh kèm pháp hiệu (nếu có) được ghi trong dấu ngoặc đơn phía sau. Có thể trình bày trong cùng một dòng hoặc tách thành hai dòng liền nhau nhưng phải bảo đảm cùng kiểu chữ và cỡ chữ. Trường hợp có những người ứng cử trùng phần tên, việc sắp xếp thứ tự căn cứ vào phần họ; nếu phần họ giống nhau thì căn cứ vào tên đệm; nếu trùng hoàn toàn cả họ, tên và tên đệm thì xếp theo ngày, tháng, năm sinh, người có ngày sinh sớm hơn được xếp trước. Khi đó, trên Phiếu bầu cử sẽ ghi thêm ngày, tháng, năm sinh trong dấu ngoặc đơn ngay cạnh họ tên của những người trùng tên để cử tri dễ phân biệt.

Tổ chức in ấn Phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội do Ủy ban nhân dân Thành phố thực hiện; việc in ấn Phiếu bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp nào do Ủy ban nhân dân cấp đó chịu trách nhiệm. Các địa phương căn cứ vào điều kiện thực tế, số lượng cử tri để quyết định tổng số Phiếu bầu cử cần in, bao gồm cả tỷ lệ phiếu dự phòng cần thiết. Toàn bộ quá trình in ấn, bàn giao, quản lý và bảo quản Phiếu bầu cử phải được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định, bảo đảm an toàn, bảo mật tuyệt đối.

Tại các khu vực bỏ phiếu, trước khi mở hòm phiếu để kiểm phiếu, Tổ bầu cử phải tiến hành kiểm đếm, thống kê, lập biên bản và niêm phong toàn bộ số Phiếu bầu cử chưa sử dụng, số phiếu gạch hỏng, phiếu bị đổi trả lại theo đúng quy định của pháp luật.

Phiếu bầu cử tuy nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn lao, là biểu hiện trực tiếp của quyền lực Nhân dân. Việc viết và in Phiếu bầu cử đúng quy định không chỉ bảo đảm tính pháp lý mà còn góp phần quan trọng vào thành công chung của cuộc bầu cử. Mỗi cán bộ tham gia công tác bầu cử cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện đúng quy trình, quy định; qua đó góp phần tổ chức cuộc bầu cử dân chủ, an toàn, đúng luật, thực sự là ngày hội của toàn dân./.

Cao Hồng