Quy Định Về Lập Danh Sách Chính Thức Những Người Ứng Cử Đại Biểu Quốc Hội, Đại Biểu Hội Đồng Nhân Dân

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân. Để bảo đảm cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, đúng pháp luật, công khai và minh bạch, việc lập danh sách chính thức những người ứng cử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật.

Danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân phải được ghi đầy đủ, chính xác các thông tin cơ bản của từng người ứng cử, bao gồm: họ và tên, ngày, tháng, năm sinh, giới tính, quốc tịch, dân tộc, tôn giáo, quê quán, nơi ở hiện nay, trình độ học vấn, nghề nghiệp, chức vụ, nơi công tác và một số thông tin cần thiết khác như: ngày vào Đảng, đã từng là đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân các khóa trước hay chưa. Danh sách những người ứng cử theo từng đơn vị bầu cử được sắp xếp theo thứ tự vần chữ cái A, B, C… nhằm bảo đảm tính khoa học, dễ theo dõi cho cử tri.

Tổ chức phụ trách bầu cử có trách nhiệm ghi đúng họ và tên của người ứng cử theo hồ sơ đã khai. Trường hợp họ và tên khai sinh khác với tên thường dùng, hoặc người ứng cử là chức sắc, chức việc tôn giáo có pháp danh, pháp hiệu thì họ và tên khai sinh được ghi trước, tên thường dùng hoặc chức vị, pháp danh ghi sau và đặt trong dấu ngoặc đơn. Không ghi bí danh hoặc các tên gọi khác chỉ sử dụng trong phạm vi hẹp hoặc đã lâu không còn dùng. Việc thể hiện họ và tên trên danh sách hoặc phiếu bầu có thể viết trên một dòng hoặc hai dòng liền nhau, nhưng phải thống nhất về kiểu chữ, cỡ chữ so với những người ứng cử khác trong cùng danh sách.

Trong trường hợp những người ứng cử có tên giống nhau, thứ tự sắp xếp được xác định theo phần họ; nếu phần họ trùng nhau thì căn cứ vào tên đệm; nếu trùng hoàn toàn cả họ, tên đệm và tên thì sắp xếp theo ngày, tháng, năm sinh, người sinh trước được xếp trước. Tuy nhiên, các Ủy ban bầu cử cần lưu ý không bố trí hai người ứng cử có họ và tên trùng nhau trong cùng một đơn vị bầu cử để tránh gây nhầm lẫn cho cử tri.

Theo quy định, mỗi người ứng cử đại biểu Quốc hội chỉ được ghi tên vào danh sách chính thức ở một đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội. Tương tự, người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân ở cấp hành chính nào thì chỉ được ghi tên vào danh sách chính thức ở một đơn vị bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng trên địa bàn đơn vị hành chính đó.

Số lượng người ứng cử trong danh sách chính thức cũng phải bảo đảm theo quy định. Cụ thể, số người ứng cử đại biểu Quốc hội ở mỗi đơn vị bầu cử phải nhiều hơn số đại biểu được bầu ít nhất là hai người. Đối với đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nếu đơn vị bầu cử được bầu ba đại biểu thì số người ứng cử phải nhiều hơn ít nhất là hai người; nếu bầu bốn hoặc năm đại biểu thì số người ứng cử phải nhiều hơn ít nhất là ba người. Trường hợp đơn vị bầu cử được bầu một hoặc hai đại biểu thì số người ứng cử chỉ cần nhiều hơn ít nhất là một người.

Trong những trường hợp đặc biệt do lý do bất khả kháng dẫn đến khuyết người ứng cử, Hội đồng bầu cử quốc gia sẽ xem xét, quyết định đối với việc khuyết người ứng cử đại biểu Quốc hội và hướng dẫn để Ủy ban bầu cử các cấp xem xét, quyết định đối với việc khuyết người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân.

Thực hiện nghiêm túc các quy định về lập danh sách chính thức những người ứng cử là cơ sở quan trọng để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra đúng pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri lựa chọn những người tiêu biểu, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân trong các cơ quan quyền lực nhà nước./.

Cao Hồng