Hệ Thống Tổ Chức Phụ Trách Bầu Cử Nền Tảng Bảo Đảm Cuộc Bầu Cử Dân Chủ, Đúng Pháp Luật

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, thể hiện sâu sắc quyền làm chủ của Nhân dân. Để mỗi lá phiếu của cử tri được thực hiện dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, Nhà nước ta đã xây dựng một hệ thống tổ chức phụ trách bầu cử chặt chẽ, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, bảo đảm cho cuộc bầu cử được tổ chức nghiêm túc, an toàn và thành công.

Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, các tổ chức phụ trách bầu cử gồm nhiều cấp, nhiều thành phần, được thành lập phù hợp với từng cấp hành chính và từng đơn vị bầu cử. Ở Trung ương, Hội đồng Bầu cử quốc gia là cơ quan có vai trò đặc biệt quan trọng, do Quốc hội thành lập, gồm từ 15 đến 21 thành viên, trong đó có Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viên. Hội đồng Bầu cử quốc gia được thành lập theo Nghị quyết số 211/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội khóa XV để tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đồng thời chỉ đạo, hướng dẫn công tác bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031.

Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia là ông Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Quốc hội. Các Phó Chủ tịch và Ủy viên Hội đồng là đại diện của các cơ quan Trung ương của Đảng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan, tổ chức hữu quan, thể hiện rõ tính đại diện, tính thống nhất và phối hợp chặt chẽ trong tổ chức bầu cử.

Hội đồng Bầu cử quốc gia có những chức năng, nhiệm vụ cơ bản như: tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội; chỉ đạo, hướng dẫn công tác bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp; chỉ đạo công tác thông tin, tuyên truyền và vận động bầu cử; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội trong suốt quá trình bầu cử; kiểm tra, đôn đốc việc thi hành pháp luật về bầu cử; đồng thời quy định các mẫu hồ sơ ứng cử, thẻ cử tri, phiếu bầu cử, nội quy phòng bỏ phiếu và các văn bản cần thiết phục vụ công tác bầu cử.

Ở địa phương, Ủy ban bầu cử được thành lập tại các đơn vị hành chính có tổ chức Hội đồng nhân dân, bao gồm Ủy ban bầu cử ở tỉnh, thành phố và Ủy ban bầu cử ở xã, phường, đặc khu. Bên cạnh đó, tại mỗi đơn vị bầu cử còn có Ban bầu cử đại biểu Quốc hội, Ban bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp xã. Trực tiếp tại cơ sở, Tổ bầu cử được thành lập ở từng khu vực bỏ phiếu, là lực lượng gần dân, sát dân, trực tiếp phục vụ cử tri trong ngày bầu cử.

Thành lập, cơ cấu, thành phần, nhiệm vụ, quyền hạn và nguyên tắc hoạt động của các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương được thực hiện nghiêm túc theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân cùng Thông tư số 21/2025/TT-BNV ngày 12/10/2025 của Bộ Nội vụ, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và đúng pháp luật trong toàn bộ quá trình bầu cử.

Hệ thống các tổ chức phụ trách bầu cử được tổ chức chặt chẽ, khoa học chính là “trụ cột” bảo đảm cho cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công khai, minh bạch và an toàn. Mỗi cử tri, bằng việc hiểu rõ vai trò của các tổ chức này và tích cực thực hiện quyền, nghĩa vụ bầu cử của mình, sẽ góp phần quan trọng vào thành công chung của cuộc bầu cử, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân./.

Cao Hồng