Quy Định Về Số Lượng Đại Biểu Hội Đồng Nhân Dân Các Cấp

Trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc tổ chức bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là sự kiện chính trị sâu rộng, là dịp để mỗi cử tri trực tiếp thực hiện quyền làm chủ, lựa chọn những người tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, uy tín tham gia cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương. Một trong những nội dung then chốt, góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật chính là việc xác định tổng số đại biểu HĐND được bầu ở từng cấp, từng đơn vị hành chính.

Theo quy định tại Nghị quyết số 107/2025/UBTVQH15 ngày 16/10/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, việc xác định tổng số đại biểu HĐND cấp tỉnh được thực hiện trên cơ sở quy mô dân số, bảo đảm tính đại diện, phù hợp với đặc điểm phát triển của từng địa phương. Cụ thể, tỉnh có từ 1.000.000 dân trở xuống được bầu 50 đại biểu; trường hợp có trên 1.000.000 dân thì cứ thêm 70.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, nhưng tổng số không quá 85 đại biểu. Đối với thành phố, địa phương có từ 1.200.000 dân trở xuống được bầu 50 đại biểu; nếu trên 1.200.000 dân thì cứ thêm 75.000 dân được bầu thêm 01 đại biểu, song cũng không vượt quá 85 đại biểu. Riêng Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh – hai đô thị đặc thù với quy mô dân số lớn, vai trò, vị thế quan trọng – được bầu 125 đại biểu HĐND.

Ở cấp xã, các nguyên tắc xác định tổng số đại biểu HĐND được quy định cụ thể, chặt chẽ, bảo đảm tính linh hoạt, sát thực tiễn và phù hợp với điều kiện địa lý, dân cư của từng loại hình đơn vị hành chính. Theo đó, xã miền núi, hải đảo có từ 5.000 dân trở xuống được bầu 15 đại biểu; khi dân số tăng, số đại biểu được điều chỉnh tăng theo các mốc cụ thể, nhưng tổng số không quá 30 đại biểu. Đối với xã không thuộc diện miền núi, hải đảo; phường thuộc tỉnh; phường thuộc thành phố và đặc khu, việc xác định số đại biểu HĐND cũng được quy định rõ ràng theo từng ngưỡng dân số, bảo đảm mỗi đại biểu thực sự là người đại diện cho Nhân dân, gắn bó mật thiết với đời sống và nguyện vọng của cử tri.

Việc xác định dân số làm căn cứ tính toán số lượng đại biểu HĐND được bầu được thống nhất thực hiện theo số liệu thống kê tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tính đến ngày 31/8/2025, bảo đảm tính chính xác, khách quan và đồng bộ trong cả nước. Đồng thời, việc xác định xã ở miền núi, hải đảo được thực hiện đúng thẩm quyền; theo đó, Bộ Dân tộc và Tôn giáo chịu trách nhiệm xác định xã miền núi, Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm xác định xã hải đảo và công bố công khai trên Trang thông tin điện tử của Hội đồng bầu cử quốc gia chậm nhất là ngày 01/11/2025, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các địa phương triển khai công tác bầu cử.

Vận dụng các quy định của Trung ương vào điều kiện thực tiễn của địa phương, căn cứ quy mô dân số xã Ứng Thiên theo số liệu chính thức, Hội đồng nhân dân xã Ứng Thiên nhiệm kỳ 2026–2031 sẽ được bầu 25 đại biểu. Đây là số lượng đại biểu được xác định đúng quy định pháp luật, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND với yêu cầu phát huy đầy đủ vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân trên địa bàn xã.

Với 25 đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ mới, trách nhiệm đặt ra không chỉ đối với những người được giới thiệu, ứng cử, mà còn đối với mỗi cử tri xã Ứng Thiên. Mỗi lá phiếu bầu là sự gửi gắm niềm tin, là tiếng nói thể hiện trách nhiệm công dân đối với sự phát triển của địa phương. Vì vậy, mỗi cử tri cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tìm hiểu đầy đủ thông tin về tiêu chuẩn, cơ cấu, thành phần người ứng cử; sáng suốt lựa chọn những đại biểu thật sự tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực, tâm huyết, gần dân, hiểu dân và vì Nhân dân phục vụ.

Cuộc bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn xã hội. Việc tham gia đầy đủ, tích cực và có trách nhiệm của cử tri xã Ứng Thiên sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng Hội đồng nhân dân xã thực sự là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để chính quyền địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.

Cao Hồng